Çöplük, Öcalan'ın ve Haydar Ergül'ün kafasının içidir

Öcalan’ın havarisi Haydar Ergül, Mezopotamya Haber Ajansına konuşmuş ve Öcalan’ın Kürtlere yönelik ‘’çöplük’’ ve ‘’Judenrat’’ suçlamalarını ve diğer zırvalamalarını tekrarlamış. 

---

Ahmet Aydın

20 Şubat 2026

 

Öcalan’ın havarisi Haydar Ergül, Mezopotamya Haber Ajansına konuşmuş ve Öcalan’ın Kürtlere yönelik ‘’çöplük’’ ve ‘’Judenrat’’ suçlamalarını ve diğer zırvalamalarını tekrarlamış.[1]

Bir toplumda hasta, işe yaramaz ve zararlı insanlar olabilir. Fakat bir ulusu ya da bir ulusun, bir toplumun bir kesimini ‘’çöplük’’ olarak nitelendirmek, Nazilerin ya da Türk faşistlerinin; bazı sosyal grupları ya da ulusları ‘’virüs’’, ‘’alt insan’’ olarak nitelendirme zihniyetinin ta kendisidir. Bu faşist bir zihniyettir. Çünkü bu zihniyet, subjektif kriterlerle bir insan grubunu ötekileştirip, düşmanlaştırır ve nihayetinde bu grubun imha edilmesi noktasına gider. Asıl çöplük böylesi bir zihniyete sahip olan kişilerin kafalarının içidir. Çöplük olan onların kafasıdır ve beyinleri de çöptür. Çünkü onların kafaları insanlığa zararlı fikirler üretmektedir.

Köleye elbette köle denir. Ancak Apocular kimin köle kimin özgür olduğunu tayin edecek bir konumda değildirler. Çünkü onların objektif kriterleri ve sağduyuları yoktur. Onlar kendileri gibi yaşamayan ve düşünmeyenleri rahatlıkla ‘’köle, düşman’’ ilan ederler. Ölçüleri subjektiftir ve kesinlikle manipülatiftir.

Kim daha çok Kemalist?

Öcalan’ın havarisi Haydar Ergül, 70’li yılların sonunda itirafçı olan ve kendisini ‘’Kemalist’’ olarak nitelendirip, devletin hizmetine giren Şahin Dönmez’den ve onun hainliğinden bahsediyor. Doğru, Şahin Dönmez kendi ulusuna ihanet etmişti. Ama bugün Öcalan’ın durum Şahin Dönmez’in durumundan farklı değildir. Hatta ondan daha kötü bir pozisyondadır. Öcalan da ‘’devlete hizmet edeceğini, Türk devletinin kendi devleti olduğunu’’ söylüyor. Dahası, Devlet Bahçeli ve devlet, Öcalan’ın bu sözlerini ve yaptığı hizmetleri taktir ediyor.

Şahin Dönmez ‘’ben Kemalist’im’’ demişti. Öcalan da aynı şeyi farklı bir ifadeyle söylüyor. Şöyle diyor Öcalan: ‘’Demokrasimizi birlikte kurmalı ve geliştirmeliyiz. Cumhuriyetin kuruluş ve korunmasında emeği geçen tüm şehitleri şehitlerimiz bilmek, kurucusunu minnettarlık ve saygı ile anmak, bayrağını gururla selamlamak bunun için esastır.’’[2]

Demek ki, Öcalan da aslında ‘’ben Kemalist’im’’ diyor. Çünkü o, bu cumhuriyetin kuruluş felsefesini ve değerlerini benimsediğini söylüyor.

Peki bu Öcalan havarisi, Şahin Dönmez’e hain derken, devlete hizmet eden ve devletle bütünleşen Öcalan’ı neden kahraman olarak göstermeye çalışıyor?

 

Judenrat ve Mitenrat

Öcalan ve takipçileri Judenrat gerçekliğini tek yanlı olarak yansıtıyorlar. Onların derdi zaten bir gerçekliği dile getirmek değil, muhalif Kürt yurtseverlerini düşmanlaştırmaya yarayan bir kavram uydurmaktır. Judenrat kavramını bu ihtiyaçları için kullanmak istiyorlar. Eskiden yurtseverleri düşmanlaştırmanın en kolay yolu ajan suçlamasıydı. Şimdi kendileri devlet ve MİT’le öylesine iç içedirler ki, bu suçlama iş görmez oldu.

Öcalan’ın Judenrat kavramını kullanmasının diğer bir nedeni de, devletle girdiği işbirliği siyasetinin, Kürtleri bir soykırım tehdidi ile karşı karşıya bıraktığını ve kendisinin Kürt yurtseverleri tarafından soykırım ortağı olarak suçlanacağını bilmesidir. Özcesi, Öcalan ön almak istiyor. Ve en iyi savunma saldırıdır diyerek, kimse onu suçlamadan o muhalifleri soykırım ortağı olmakla suçluyor.

Şimdi, şu Judenrat gerçekliğine ve ülkemizdeki duruma kısaca bir bakalım:

‘’II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar, genellikle Judenrate adı verilen Yahudi konseyleri kurdular. Bu Yahudi belediye yönetimleri, Nazi emirleri ve düzenlemelerinin uygulanmasını sağlamak için gerekliydi. Yahudi konseyi üyeleri ayrıca gettolaşmış Yahudi nüfusları için temel toplum hizmetleri sunmaya çalıştı.’’[3]  İlk Judenrat 1939 yılında kuruldu. Judenrat üyeleri zorla atanmışlardı. Naziler bu yöntemle hem Yahudileri kolaylıkla kontrol altına almayı hem de uyguladıkları politika ve işledikleri suçlara Yahudilerin bir kesimini ortak etmeyi amaçlıyorlardı. ‘’Nazi liderliği, bir şehir veya eyaletteki tüm Yahudi gruplarını temsil eden kapsamlı konseylerin varlığının, Yahudi karşıtı politikalarının uygulanmasını kolaylaştıracağını düşünüyordu.’’ [4] Yahudiler ise Judenratlara, tıpkı belediye yetkilileri gibi, zor koşullar altında toplumlarının ihtiyaçlarını karşılama işlevi yüklüyorlardı. Zorla oluşturulsa da, Yahudiler bu konseyleri, Yahudi toplumu ile Nazi Almanya’sı arasındaki ilişkileri yumuşatabilecek bir aracı kurum ve Yahudilerin yaşam koşullarını mümkün olduğunca iyileştirecek bir dayanışma ağı olarak kullanmayı amaçlıyorlardı. Judenratların kurulduğu dönemde henüz kimse bir Yahudi kırımından bahsetmiyordu. Sadece Yahudilerin Doğuya göç ettirilmesi ve oralara yerleştirilmeleri konuşuluyordu.

Fakat sonradan Nazi Almanya’sının zorla çalıştırma ve soykırım politikası uygulamaya konulunca, Judenratlar zorlu bir ikilemle karşı karşıya kaldılar. Naziler, Judenratlardan çalışma kamplarına ya da sürgüne gönderilecek insanların tespit edilip isimlerinin liste halinde kendilerine verilmesini istediler. Bu listeler direk olarak ‘’gaz odalarına gönderilecek insanların listeleri’’ olarak lanse edilmiyordu. Fakat çalışma kamplarına gönderilen insanlar ağır çalışma koşulları yüzünden uzun süre dayanamıyorlardı ve Naziler zayıf düşen insanları kurşuna diziyorlardı ya da gaz odalarında katlediyorlardı. Bazı insanlar da sürgün adı altında toplanıp direk katlediliyorlardı. Yahudi Konseyleri listeledikleri insanların nihayetinde ölüme gittiklerini biliyorlardı. Bu listeleri vermeyip kurşuna dizilen ya da liste vermek istemediği için intihar eden Konsey üyeleri olmuştur. Mesela Varşova Gettosu Judenrat başkanı Adam Czerniakow listeyi vermektense intihar etmiştir. Fakat kendisini ve ailesini kurtarmak için Nazilerle işbirliği içine giren Judenrat üyeleri de olmuştur.

Judenrat meselesi Yahudiler arasında ciddi bir tartışma konusu olmuştur.

‘’Holokost tarih yazımı, Yahudi Konseylerinin ("Judenraete") rolü konusunda iki uç görüş ortaya koymuştur. Bir görüş, onları Nazi imha politikasında işbirliğinin bir aracı olarak görür. Hannah Arendt, Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil adlı eserinde tam da bu argümanı ortaya koymuştur. Arendt, Yahudi halkının lidersiz kalması durumunda bu kadar büyük sayılarda öldürülemeyeceğini, Almanların görevinin çok daha zor olacağını iddia etmiştir. Diğer görüş ise onları, II. Dünya Savaşı öncesi dönemin Yahudi toplumsal yapısının bir devamı olarak görür ve bu yapının Holokost sırasında Yahudi toplumsal yaşamının devamlılığına ve işleyişine büyük katkı sağladığını savunur…

Bu görüşlerin her ikisi de yetersiz bilgi ve Holokost'tan hemen sonraki yeterli bakış açısının eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Ancak son yıllarda yapılan önemli araştırmalar, Judenraete'ye daha objektif bir bakış açısı kazandıran birçok yeni materyali ortaya çıkarmıştır. Isaiah Trunk'ın Judenrat üzerine yaptığı çalışma, onların rolünün karmaşıklığı, bileşiminin çeşitliliği, kaderi ve kararları hakkında çok daha kapsamlı bir bakış açısı sunmuştur.’’[5]

Kısacası, Yahudi ulusu artık Judenrat meselesine daha sağduyulu ve objektif yaklaşmaktadır. Judenratlar konusunda en temel eleştiri, bu konsey üyelerinin ‘’Nazilerin "Nihai Çözüm"e olan bağlılığının derinliğini anlamadıkları’’[6] noktasındadır. Bu darlık, Konseylerin geçici uzlaşmaların önemini abartmalarına dolayısıyla oyalanmalarına ve Yahudi direniş gruplarına karşı mesafeli davranmalarına yol açmıştır. Diğer yandan artık bu konseylere toptancı yaklaşımla ve tek tip bir gelişme çizgisi şeklinde değil, farklı zamanlarda, farklı bölgelerde ve farklı kişiler temelinde yaklaşılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak; Yahudi konseyleri esas olarak bilinçli bir şekilde Nazilerle soykırım politikasına ortak olmuş yapılar değildirler. Ancak Naziler, kendi soykırım politikasını hayata geçirirlerken bu konseylerden belli yönlerden yararlanmışlardır.

Ülkemize dönersek: Öcalan, PKK 12. Kongresine gönderdiği yazıda Judenratlara ilgili şunları söylüyor: ‘’Bunlar faşistlerle iş birliği yapan Yahudilerden oluşmuş grup veya ailelerdir. İş birliği karşılığında kendilerinin veya ailelerinin ömrünü 24 saat uzatmak için Yahudileri gaz odalarına gönderiyorlar.’’ Bu görüşün gerçekliği tam olarak yansıtmadığını yukarıda açıkladık. Yahudi Konseyi üyelerinden bazıları kendilerini ve ailelerini kurtarmak için Nazilerle işbirliği yapmıştır. Ancak bu eğilim genelleştirilemez ve tüm konseyler Nazilerin işbirlikçisi olarak nitelendirilemez. Öcalan devamında, Judenrat yapılarının Kürdistan’daki varlıklarına değiniyor ve Haydar Ergül’ün de papağan gibi tekrarladığı görüşleri ileri sürüyor. Şöyle diyor Öcalan: ‘’Bu konu üzerine düşünürken baktım ki Kürt gerçekliği de Judenrat gerçekliğidir. Sömürgecilik ötesi dediğim bu Kürt gerçekliğidir. İşte en benim diyen aileler Barzaniler, Bedirxaniler, hatta Şeyh Sait’in geride kalan bazı torunları, Seyit Rıza’nın bazı torunları Judenratlaşmışlardır. Ailelerini kurtarmak için Kürtlüğü imhaya götürüyorlar. Bir kitap bile yazmamışlar. Kendi dedelerinin anısına sahip çıkacak halleri yok. Özgürleşen Kürde düşmanlık yapıyorlar.’’

Bu satırlar tam anlamıyla bize, kendi hırsızlığını gizlemek için ‘’hırsız var’’ diye bağıran bir yavuz hırsızın tavrını ifşa ediyor. Soykırım esas olarak bir uygulama sürecidir ve özel bir mekanizma tarafından hayata geçirilir. Yani pratik bir süreçtir. Soykırım yönünde görüşler ve eğilimler olsa da, bu görüşler uygulamaya geçmeden bir soykırım tespiti yapılamaz. Dolayısıyla farz edelim ki, ‘’…Bedirxaniler, hatta Şeyh Sait’in geride kalan bazı torunları, Seyit Rıza’nın bazı torunları, Türk devleti ile ilişkiler kurmuşlar ve bazı görevler almışlar, dedeleri ile ilgili bir kitap yazmamışlar ve onların miraslarına sahip çıkmamışlar’’ ancak bu onların soykırım uygulamasına ortak oldukları anlamına gelmez ki. Onların soykırım ortaklığı ile suçlanmaları için, uygulama mekanizmasında pratik bir rol oynamaları gereklidir. Ancak bu durumda o kişileri, kişisel olarak suçlayabiliriz. Çünkü soykırım suçu kollektif olduğu kadar, kişisel bir suçtur. Sırf devlette görev aldıkları ya da bir şekilde ilişkili oldukları için insanları soykırım ortaklığı ile suçlayacaksak, Türk devletinde görev alan tüm Kürt memurları, bu suçla suçlamak gerekir. Bu da akıl karı bir iş olmaz. Demek ki, öncelikle anlayış olarak Öcalan’ın bakışı sakattır.

Diğer yandan diyelim ki, Seyit Rıza’nın bazı torunları devletle işbirliği yaptı, ya da Şeyh Sait’in bazı torunları sağ partilerden milletvekili oldu. Ya da Bedirhaniler’den birisi belediye başkanı oldu. Bunlardan bir Judenrat oluşturulamaz. Bir kere Öcalan bile bazıları dediğine göre, demek ki, bazıları da bu işlere bulaşmamışlar. Diğer yandan, doğru bile kabul etsek bu insanların sayısı bir elin parmaklarını bile bulmaz. En önemlisi de, bunların soykırım uygulamasında pratik bir rol oynamaları söz konusu değildir.

Barzaniler konusu ise daha farklıdır. KDP ve Barzaniler bugün Güney Kürdistanı yönetme konumundadırlar. Bu noktada konseylerle federal devlet zaten karşılaştırılamaz. Dahası Öcalan bir yandan Barzanileri Judenratlıkla suçlarken, diğer yandan Mesut Barzani’ye Kürdistan Ulusal Kongresi eş başkanlığı önermektedir. Görüyoruz ki, Öcalan’ın görüşlerinde bir tutarlılık yoktur.

Rojava’nın savunulmasında Barzanilerin ve Güney Kürdistan yönetiminin takındığı yurtsever tutum da, hem  siyasi hem de pratik anlamda, Öcalan’ın suçlamalarının asılsızlığını bir kez daha ortaya koymuştur.

Gelelim devletin gerçek soykırım ortaklarına: Öcalan 40 yıldan fazladır süren bir savaşı hiçbir sağlam siyasal ve hukuki sonuca bağlamadan sona erdirmiştir ve silahlı güçlerini tasfiye etmeye başlamıştır. Bu durum Kürtleri çok ciddi bir soykırım tehlikesi ile karşı karşıya getirmiştir. Çünkü, Türk devleti Kürt sorunun ve silahlı bir ayaklanmanın kendisi için ne büyük bir tehdit olduğunu görmüştür. Bu durum bize, Türk devletinin, bir daha böyle bir tehlike ile karşı karşıya kalmamak için, Kürtleri sindirme ve gerekirse fiziki olarak tasfiye etme yoluna başvurabileceğini anlatır. Ki Türk devletinin geleneksel çizgisi de bize bu gerçeği hatırlatıyor.

Öcalan, Kuzeyde uyguladığı politikayı Rojava Kürdistanı’na da dayatmış ve Kürt güçlerini pasifleştirerek, onların dinci teröristler karşısındaki savunma güçlerini yıkıma sürüklemiştir. Nitekim YPG kontrol ettiği bölgelerin büyük bir kesimini kaybetmiş ve Kürtler bu bölgelerde katliamlara uğramışlardır. Rojava’daki soykırım tehlikesi hala günceldir.

Demek ki, asıl Kürtleri soykırıma sürükleyen ve üstelik devlete hizmet edeceği sözünü vererek devletin pratik uygulamalarına ortak olan bizzat Öcalan ve Apoculardır. Zaten Öcalan bu durumu gördüğü için, kendi suçunu gizlemek için başkalarını soykırım ortağı olmakla suçlamaktadır. Biz Öcalan ve Apocuların bugünkü pratik rolünü Judenrat olarak ifade etmeyeceğiz. Çünkü bu kavram Öcalan ve takipçilerinin durumuna karşılık düşmüyor. Kongresini bile MİT gözetimi ve denetiminde yaptığına göre, bu ekibin rolüne den düşen doğru kavram Mitenrat’tır.

 

Sosyal yaşam, bilinç ve özgürlük

Apoculara göre Kürt halkının en azından büyük bir kesimi ''köledir'', ''çöptür.''  Bir dönem onlar bu durumu, Kürtlerin ''hayvanlaşmanın eşiğine'' getirilmesi olarak yorumluyorlardı. Neden? Çükü, Kürt özgür değilmiş? Çünkü, Kürt Kürtlüğünü bilmiyor muş? Kürt özne değilmiş?

Haydar Ergül diyor ki, ‘’önceleri Kürtlük yasaktı, Kürtlük yoktu.’’ Sonra, Öcalan ve PKK ortaya çıkmış ve onlara Kürtlüklerini öğretmiş. Bunlar deli zırvası görüşlerdir. Tam tersine 1960’lı yıllardan başlayarak Kürt ulusal bilinci yeni bir canlanma ve gelişme dönemine girmiştir. Hem de modern anlamda. Dersim ve Ağrı ulusal hareketlerinin bastırılması sonrasında, 1950’li yıllara kadar bir suskunluk dönemi yaşanmıştır. Bu dönemde ulusal siyasal bilincin çok gelişmediği doğrudur, ancak bu Kürt halkının kendi milli kimliğini unuttuğu ve bu kimlikten vazgeçtiği anlamına hiçbir şekilde gelmez. Kısacası Öcalan ve PKK’den önce Kürt ulusu ve ulusal bilinci vardı, onlardan sonra da var olmaya devam edecektir.

Bir dönem Apoculara göre; silahlı mücadele yürütmeyen, PKK’yi desteklemeyen ya da aktif olarak siyasal mücadelenin içinde yer almayan Kürtler ‘’özgür’’ değildi, ‘’düşürülmüştü’’, ‘’köle’’ydi. Onlara insan bile denilmezdi. Onlara göre özgürlüğün temel kriteri Öcalan’a bağlılık ve PKK’nin mücadelesini desteklemekti. Bu kriterlere uymayan Kürtler, sömürgeci devletin egemenliği ve baskısı altında yaşadıkları ve egemenliğe karşı açıkça harekete geçmedikleri için, gerçek anlamada insan olarak bile görülmüyorlardı. Kitlelerin bilinç ve örgütlülük düzeyleri, sosyal etkinlik düzeyleri değerlendirilebilir ve eleştirilebilir. Ancak bu eleştiri ve değerlendirmeler, bir partinin ya da liderin verdiği mücadelenin desteklenip desteklenmediği kriterine bağlanırsa ve ‘’özgürlük-kölelik, insanlık-hayvanlık’’ gibi keskin iki uç arasında sarkaç tarzında yapılırsa, ciddi ideolojik sapmalara ve ciddi siyasi-pratik tahribatlara yol açabilir.

Şöyle bir soru sorabiliriz: cezaevinde yatan Öcalan özgür müdür yoksa köle midir? Onun ne zaman yatacağına ve kalkacağına, ne zaman yemek yiyeceğine, ne zaman havalandırmaya çıkacağına devlet karar vermiyor mu?

Geçelim Öcalan’ı. Cezaevlerinde yatan binlerce devrimci tutsak var, şimdi biz bu insanlara köle mi diyeceğiz? Elbette hayır. Bunlar elbette özgürlükleri kısıtlanmış insanlardır. Buna rağmen bu insanlar kişiliklerini, düşüncelerini ve onurlarını koruyarak yaşamlarını zorluklara rağmen sürdürürler. Bu insanların özgürlüklerinin kısıtlanması, onlara karşı bir suçlama ve yüz kızartıcı durum olarak kullanılamaz. Bu zorunluluklar sonucu mağdur edilmiş insanı, mağduriyetinden dolayı bir kez daha vurmak demektir.

Toplumsal yaşamda da durum benzerdir. Dünya insanlarının önemli bir kesimi hala diktatörlük, faşizmle yönetilen ülkelerde, sömürü ilişkileri içinde yaşmaktadırlar. İnsanlığın diğer kesimlerinin de gerçek bir özgürlük ve eşitlik ortamında yaşadığını söylemek zordur. Bu insanların önemli bir kesimi, çoğunlukla içinde yaşadıkları dünyanın gerçekliğinin çok farkında da değildirler. Buna rağmen bu insanlar, topluma egemen olan siyasal ve ekonomik baskı koşullarında, kendi özel dünyalarında ya da sosyal grupları içinde dış dünyadan mümkün oldukça özerk yaşam alanları, kişisel özgürlük alanları oluştururlar. Çalışırlar, aşık olurlar, insanları ve hayvanları severler, çocuk yaparlar, ailelerini geçindirirler. Dünyayı gezerler, yoksullara, zayıflara yardım ederler.  Kısacası normal bir insan gibi yaşamaya çalışırlar. Yaşadığı dünyanın çelişkilerinin farkında olan ve bu şartları değiştirmeye çalışan, dolayısıyla sistemin ve düzenin baskısını geriletip kişisel ve sosyal özgürlük alanının genişletmeye çalışan, hatta bütünüyle özgürlükçü ve eşitlikçi bir toplum oluşturmaya çalışan devrimci insanlar da vardır elbette. Biz bunlara sosyal-siyasal bilince sahip insanlar diyoruz. Ancak gerçekten sosyal-siyasal bilince sahip olan insanlar, henüz kendileri düzeyinde bilince ve pratiğe sahip olmayan insanları, horlamazlar ve aşağı bir insan grubu olarak nitelendirmezler. Bu anti-sosyal ve gerici bir tutumdur. Çünkü gerçekten bilinçli olan insanlar, insanlığın yeterli bilince ve gerçek özgürlüğe kavuşamamasının, kişisel bir yetersizlik ve suçtan çok, sosyal bir sorun olduğunu bilirler. Onlar yeterli bilince sahip olmayan insanları itmezler aksine onların bilincini yükseltmeye çalışırlar.  

Apcocular ise ‘’şok tedavi’’ uyguladıklarını iddia ediyorlar. Onlar insanları bulundukları durumdan dolayı suçlayıp aşağılıyorlar. Bunun onlarda ‘’kendi durumlarının farkına varmalarına yol açacağını’’ iddia ediyorlar. Bu insani bir tutum olmadığı gibi, pratik anlamada da; Apocular örneğinde görüldüğü üzere, iddia edilen sonucu vermiyor ve hatta tam ters bir sonuca yol açıyor. Öcalan Kürtleri ‘’çöp’’ ya da ‘’hayvanlaşmanın eşiğinde’’ diye nitelendirirken, kendisini dünyanın sırlarına ermiş tanrısal, yüce bir varlık olarak gösteriyor. Ve insanlara ‘’siz eksik ve zavallısınız ancak bana biat edip, benim yüce düşüncelerimi benimserseniz, o zaman özgür ve gerçek birer insan olursunuz’’ diyor. Öcalan’ın yolu, insanı özgürleştirmiyor, irade sahibi yapmıyor. Aksine yeni bir egemenlik ve bağımlılık ilişkisinin içine sokuyor. Kürdü aşağılayıp horlamasının sırrı; ona gerçekliğini göstermek değil, aksine onu özgüvensiz ve iradesiz kılıp bir tanrıya bağlamaktır.

Öcalan’ın anlayışı ve tarzı Türk devletinin anlayışı ve tarzı ile aynıdır. Türk devleti bir yüz yıldır, Kürtlerin bir ulus bile olmadığını, dillerinin toplama bir dil olduğunu, kültürlerinin geri olduğunu söyler durur. Türk faşistleri Kürtleri aşağılar ve ‘’kıro’’ diye çağırırlar. Apocuların anlayışıyla bakarsanız, Türk devletinin Kürtlere onların gerçekliğini hatırlatarak Kürtleri geliştirmeye çalıştığını söyleyebilirsiniz. Ama biz Türk devletinin niyetinin Kürtleri bilinçlendirmek olmadığını, aksine Kürtlerin bilincini ve iradesini köreltip kırmak ve bu yoldan onları teslim almak olduğunu biliyoruz. İşte Öcalan’ın takip ettiği yol ve yöntem tam da bu yol ve yöntemdir.

 

---

[1] https://x.com/therotatr/status/2024508444271644901

[2] Abdullah Öcalan, Savunmalarım, Weşanên Serxwebûn 94,1999, s. 96

[3] https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/jewish-councils-judenraete

[4] Warsaw Ghetto: Background & Overview, https://jewishvirtuallibrary.org/the-judenrat-2

[5] Holocaust Historiography's View, https://jewishvirtuallibrary.org/the-judenrat-2

[6] Holocaust Historiography's View, https://jewishvirtuallibrary.org/the-judenrat-2