Ezidilerin ‘’biz Kürt değiliz, biz kendi başına bir etno-dinsel grubuz’’ beyanı, Kürtleri tam ortadan olmasa da ikiye bölüyor. Bu bölünmenin sağcı-burjuva milliyetçi çizgi ile sol-demokrat-yurtsever ideolojik-siyasi çizgiler arasında olduğunu vurgulamak gerekiyor. 

53 Alevi aydını ‘’Alevi Aydınlar Bildirgesi’’ başlığıyla, yeni ‘’çözüm süreci’’ ve Öcalan tarafından bu sürecin referans noktalarından birisi olarak gösterilen Yavuz-İdrisi Bitlisi ittifakına ilişkin bir açıklama yayınladılar. Genel planda açıklamayı imzalayan aydınların ideolojik-siyasal çizgilerine eleştirel yaklaşmakla birlikte, bu bildirgede ortaya konulan eleştirileri doğru ve haklı buluyoruz.

Öcalan Kürdü öyle bir noktaya getirmek istiyor ki, o noktada Kürt rahatsız olsa bile, artık elinde yapacak bir şeyi kalmasın. İşte Kürdü böylesi bir çaresizlik noktasına doğru sessizce sürüklemek istiyorlar. Tıpkı Rojava'da olduğu gibi

Ahmet Aydın

22 Şubat 2026

Tuncer Bakırhan doğru konuşmuyor. O da, diğer Apocular gibi, Kürt halkını manipüle etmeye ve Öcalan’ın siyasetini sorgulayan, ona karşı güvensizliğini dışa vuran Kürtleri tekrar kandırıp, Öcalan'ın işini rahat bir biçimde bitirmesini sağlamaya çalışıyor. Bakırhan diyor ki, ''Öcalan olmasaydı Rojava'da kan gövdeyi götürürdü…Rojava’da 30 Ocak antlaşması olmuşsa…Öcalan’ın sayesinde oldu.’’ Ve diyor ki, ‘’rahat olun’’ yani kendinizi Öcalan’ın iradesine teslim edin. Bunların görevi kurbanın çırpınmasını ya da direnmesini önlemektir. Ki cellat işini rahat görsün.

Öcalan Kürdü öyle bir noktaya getirmek istiyor ki, o noktada Kürt rahatsız olsa bile, artık elinde yapacak bir şeyi kalmasın. İşte Kürdü böylesi bir çaresizlik noktasına doğru sessizce sürüklemek istiyorlar. Tıpkı Rojava'da olduğu gibi. Kürt çaresizlik noktasına geldiğinde de, devletin hizmetindeki Öcalan bir kurtarıcı gibi sahneye fırlayacak ve ‘’barışın ve can güvenliğinin’’ sağlanması için, önereceği çözümün kabul edilmesi gerektiğini söyleyecektir. Kuşkusuz önereceği çözüm, Türk devletinin taleplerinin kabulünden başka bir anlam taşımayacaktır. Üstelik diyecektir ki, ‘’siz bu duruma beni dinlemeyip emirlerimi yerine getirmediğiniz için geldiniz.’’ Böylece Türk devleti, en az maliyetle hem Kürt iradesini yok etme hedefine ulaşacak, hem de ‘’Kürdün kanını dökmeyen lütufkar, şefkatli devlet’’ algısıyla güven itibar kazanacaktır. Kürdü çaresizlik noktasına getiren Öcalan ise, kurtarıcı Mesih imajıyla liderliğini pekiştirecektir. Bugün Rojava üzerinde oynanan oyun, tam da bu oyundur.

Size bu anlattıklarımız bir senaryo gibi gelebilir. Ancak siz 1938 yılında Dersim soykırımı sürecinde devletin Dersimlilere oynadığı oyunu bilseydiniz, böyle düşünmezdiniz. Türk devleti böylesi oyunlar alanında oldukça tecrübelidir. Öcalan ise devleti aşmasa da, bu alanda devletle yarışacak düzeyde maharettedir. Türk devleti 1938 yılında Dersim soykırımının son aşamasında şöyle bir manipülasyon operasyonu gerçekleştirmiştir: 38 Sonbaharına doğru devletin ‘’Temizlik Harekatı’’ dediği soykırım saldırısı büyük ölçüde hedefine ulaşmış ve büyük bir kırım gerçekleştirilmiştir. Hedefe ulaşıldığının anlaşıldığı noktada, canlı yakalanan insanlar farklı noktalarda bir araya toplanmış ve karşılarına ağır makineli silahlar dizilmiştir. Tam bu sırada atlı bir asker hızla alana girerek, katliam mangasının başındaki komutana bir mektup ulaştırmıştır. Komutan mektubu sesli olarak okuyarak, Dersimlilere Mustafa Kemal tarafından ‘’af edildiklerini’’ bildirmiştir. Bu oyun hemen hemen Dersim’in yer yerinde aynı mizansenle oynanmıştır. Sonradan bu senaryoya ‘’M. Kemal hastaydı Dersim’de ne yaşandığını bilmiyordu. Duyduğunda hemen emir verdi katliamı durdurdu’’ gibi yalanlar da eklenmiştir. Böylece Dersimin celladı olan M. Kemal bu oyunla Dersim’in ‘’kurtarıcısı’’ yapılmıştır. Yaşlı Dersimliler çok uzun bir süre bu oyuna, bu yalanlara kandı ve M. Kemal’in kendilerini kurtardığına inandı. 1990’lı yıllara kadar, hala bu hikayeleri minnettarlıkla anlatan Dersimli yaşlılara rastlanıyordu. Belgeler ve tarihsel gerçekler Dersimli aydınlar tarafından ortaya çıkarılıp, devletin politikası ve M. Kemal’in yaptıkları teşhir edilinceye kadar, Dersimlilerin önemli bir kısmı bu manipülasyonun etkisinde kaldı. Çok şükür o manipülasyon oyunu artık bozulmuştur. Şimdi bu tür bir manipülasyon oyunuyla tüm Kürtleri manipüle etmeye ve Kürtlerin cellatlarını Kürtlerin kurtarıcısı olarak sunmaya çalışıyorlar.

YPG bloke edildi

T. Bakırhan ''Öcalan olmasaydı Rojava'da kan gövdeyi götürürdü'' diyor. Yani Öcalan olmasaydı savaş devam ederdi, HTŞ ve Türk devleti Rojava’yı tümden işgal ederdi. Öcalan’ın bir ‘’Arap-Kürt savaşını önlediği’’ de söyleniyor. İddiaya göre, Öcalan ‘’savaş durdurulmazsa süreç biter’’ demiş ve savaş durdurulmuş. Bu sözlere ancak aptallar inanır. Yani diyorlar ki, saldırıları, YPG’nin askeri gücü, savunması ve ayağa kalkan ve Rojava’ın yardımına koşan yüz binlerce Kürdün mücadelesi değil, Öcalan’ın ‘’resti’’ durdurmuştur. Böylece, onlar YPG’nin askeri gücünü ve yüzbinlerce Kürdün direnişini ‘’işlevsiz’’ olarak ilan ediyorlar.

Öcalan’ın, savaşı ve Kürt soykırımını önleme niyeti ve gücü olsaydı, 6 Ocak 2026 tarihinde Halep’teki Kürt mahallelerine karşı geliştirilen saldırıları durdurur ve oradaki katliamı önlerdi. Böylece, daha baştan Rojava’da yaşananların önüne geçerdi. Öcalan bunu yapmadığı gibi, YPG’den aktif bir savunma beklenirken, Öcalan’ın müdahalesiyle Mazlum Abdi, 18 Ocak 2026’de Colani ile antlaşma masasına oturdu. Antlaşmanın imzaladığı saatlerde ise, HTŞ ve diğer Arap çeteleri Kürtlere saldırdı. Demek ki, kimse Öcalan’ı da onun önayak olduğu antlaşmayı da takmamıştı. Üstelik, Öcalan çetelerin saldırılarını durdurmak bir yana, YPG’ye ‘’çatışmadan geri çekilin’’ diyerek, Kürtlerin katledilmesini kolaylaştırmıştır. Şimdi bu durumda kim inanır Öcalan ‘’resti’’ yalanına.

‘’Öcalan olmasa bu bölgelerde bulunan Kürtler yok edilecekti’’ diyorlar. Rojava’yı savunma görevini Öcalan yerine getiriyorsa ve YPG kendisini ve halkı koruyamayacaksa ve bu güç neden kuruldu ve neden hala varlığını sürdürüyor ki?  Bu iddia elbette doğru değildir.  YPG, Öcalan’ın müdahalesinden önce, IŞİD’e ve Türkiye’nin saldırılarına karşı Rojava Kürtlerini başarıyla savundu. ABD’nin bölgedeki varlığı bu savunmayı kolaylaştırdı ancak sahada kararlılıkla savaşan YPG’nin varlığı her halükarda belirleyiciydi. Fakat Öcalan, YPG’nin bu kararlılığını sistematik ve bunaltıcı ideolojik müdahale ve manipülasyonlarla çökertti.

Halep’te Şeyh Maksut ve Eşrefiye mahallerine karşı imha saldırıları başlatıldığında, pek çok Kürt ‘’YPG neden müdahale etmiyor, neden kendi insanlarını ölüme terk ediyor’’ diye sorduğunda, Apocu manipülatörler diyorlardı ki, ‘’o zaman topyekun bir savaş çıkar, Kürt soykırımı yaşanır.’’ ‘’Aman daha büyük saldırı olur’’ gerekçesiyle Halep Kürtlerini feda ettiler. Sonra ‘’Arap-Kürt savaşını önleme’’ gerekçesiyle, savaşmadan kontrolsüz ve plansız bir biçimde geri çekildiler. Bu süreçte Türk devleti, HTŞ ve diğer Arap çeteleri vahşice YPG savaşçılarına ve sivil Kürtlere saldırdılar. Yakaladıkları savaşçıları ve sivilleri katlettiler. Yaşanan zaten topyekun bir savaştı. Olanak bulsalardı, tüm Kürt bölgelerini ele geçirip katliam yapacaklardı. Bu süreçte Kürtlerin önceliği, saldırılara karşı kendisini aktif şekilde savunmak ve tehditleri bertaraf etmekti. Zaten saldırılar, IŞİD’in 2014 yılında gerçekleştirdiği tarzdaydı, yakalanan sivil ve asker tüm Kürtler katlediliyordu. Açıktır ki, topyekun bir imha hedefleniyordu. Bu durumda saldıran ‘’Arap mıdır Türk müdür’’ ya da ‘’Arap-Kürt savaşı mı çıkar’’ bunlar çok tali tartışma konulardır. Çünkü zaten başlatılan bir imha savaşıdır.

Bizim görüşümüz; Arap-Kürt savaşını önleme hikayesi, Kürt halkını aldatmayı amaçlayan ve uygulanan Öcalan çizgisinin ihanetçi karakterini gizlemeye dönük tipik bir Apocu yalandır. Öcalan ‘’YPG’ye çatışmayın geri çekilin’’ talimatı verdiği için bu yıkım ve katliam yaşanmıştır. Dikkat ederseniz bu yıkımı ve felaketi gizlemek için, saldırılarda katledilen savaşçı ve sivillerin tam sayısını vermiyorlar, o konuda doyurucu bilgi paylaşmıyorlar. ‘’Arap-Kürt savaşını’’ önlemek dedikleri de, Kürtlerin elini bağlayıp Arap teröristlerinin rahat katliam yapmasını sağlamaktır. Yani Kürde diyorlar ki, ‘’o sana vursa da sen ona vurma yoksa daha büyük kavga çıkar.’’ Kürleri böyle aldata aldata adım adım yıkıma sürüklediler.

Rojava’da zamana yayılan pasifikasyon politikası

Hatırlanırsa, bu süreçte Türk devletinin yetkilileri sık sık ‘’silah bırakılıp kurumlar dağıtılmazsa müdahale edeceğiz’’ tehditleri savuruyorlardı. Bu tehdit Öcalan tarafından ‘’topyekun savaş çıkar, soykırım olur’’ şeklinde tercüme edilip, Rojavalı yetkililere yansıtılıyordu. Görülüyor ki, iyi planlanmış çok taraflı bir operasyon yürütülüyordu. Rojava’nın adım adım Türk devletine ve HTŞ’ye teslim edilmesinin sırrı işte bu operasyonda saklıdır. Kürt tarafı ‘’bir topyekun savaşa dayanamayız imha oluruz’’ tezini kabullendikten sonra, her kritik süreçte geri adım atmak zorunda kaldı. Tehditler sonucu geri adım atıldığında da, tehdit bitmedi tersine ağırlaştı. Korku ve tereddüt düşman tarafından hissedildiğinde, hedefe tam olarak ulaşmak için, giderek tehdidin dozajını arttırdı. Zaman zaman da şiddet kullanarak hedefini panikletmeye ve son darbeyi vuracak duruma getirmeye çalıştı.

Öcalan bu süreçte ikili bir rol oynadı. Öncelikle, ‘’topyekun savaşa dayanamayız, bari teslim olup yaşayalım’’ anlayışını Rojava yönetimine empoze etti. Diğer yandan Rojava Kürtlerinin direnişi geliştiğinde ‘’müzakere-diyalog’’ kartını devreye sokarak, direnişi sönümlendirdi. Bu durum bir yandan HTŞ’ye güçlenme şansı tanıdı, diğer yandan SDG’nin kararlılığını zayıflattı. Ve sonuç yıkım oldu.

Yıkımda, ABD’nin ve baştan itibaren HTŞ ve Türkiye ile işbirliği içinde olan bazı Arap aşiretlerinin kalleşçe tutumlarının etkisini göz ardı etmiyoruz. Ancak her halükarda belirleyici olan, Öcalan ve Kürt güçlerinin duruşudur.

Öcalan HTŞ ve Türk devleti her sıkıştığında devreye girmiştir

Rojava sürecinin kronolojisine bakılınca görülecektir ki, Öcalan Kürtler sıkıştığı zaman değil; tersine, hep HTŞ ve Türk devleti sıkıştığı zaman devreye girmiştir. Zaten Kürtler lehine bir müdahalede bulunmak isteseydi de, Türk devleti buna izin vermezdi, ona ‘’sus otur yerine’’ der ve onu hücresine kapatırdı. Öcalan’ın yapacağı hiçbir şey de olmazdı, gider tıpış tıpış hücresinde otururdu. Türk devleti, ancak Öcalan kendisinin işine yaradığı zaman onu konuşturur. Nitekim öyle olmuştur.

Öcalan, HTŞ’nin dünyanın gözü önünde Alevi soykırımı yapıp teşhir olduğu günlerde devreye girmiş ve HTŞ ile SDG arasında antlaşma yapılmasını sağlamış ve HTŞ’ye kalkan olmuştur. Diğer yandan SDG’yi ‘’resmen muhatap kabul edilme ve Suriye devletine ortak olma’’ yalanıyla oyalamıştır. Daha da kötüsü, SDG 10 Mart 2025 antlaşmasıyla, özerk yönetimden vazgeçtiğini ve Kürtleri bir ulus olarak değil bir ‘’toplum’’ olarak gördüğünü ilan etmiştir. Ki bu SDG’nin siyasal intiharı ve çözülmesinin başlangıcıdır. Bunu sağlayan Öcalan’ın ‘’özerklik ve kültürel hak taleplerini bile gereksiz’’ ilan eden ve Kürtlerin birer vatandaş olarak bünyesinde yaşadıkları devletlerin egemenliği altına sokmayı hedefleyen sözde yeni ‘’paradigması’’dır.

10 Mart 2025 antlaşmasıyla SDG ağır silahlarını ve askeri gücünün önemli bir kısmını Halep’teki Kürt mahallelerinden çekmiş ve böylece mahallelerin savunması zayıflamıştır. Bu çekilmeden sonra, HTŞ birkaç kez mahallere saldırmış ve işgal girişiminde bulunmuş ama kararlı bir direnişle geri püskürtülmüştür. HTŞ henüz yeterli güce sahip olmadığını anladığı anda geri çekilmiştir. Her çekilmeyle birlikte, Halep bazında yeni bir SDG ile HTŞ ateşkes antlaşması duyurulmuştur. Ne var ki, HTŞ hiçbir zaman bu antlaşmalara uymamıştır. Birkaç kez böylesi çatışma ve antlaşma oyunu oynandı. Aslında her defasında HTŞ, SDG’in gücünü ve savunma kapasitesini sınıyordu. Nihayet bu mahalleler 11 Ocak 2026’da tümden işgal edildi.  Öcalan ve Türk devleti adım adım mahallerin savunmasını zayıflatıp bu mahalleri düşürmüşlerdi.

Mazlum Abdi ve diğer Rojavalı yetkililer ‘’Şeyh Maksut ve Eşrefiye mahallerine kapsamlı bir saldırı olursa müdahale ederiz’’ dedikleri halde, YPG bu mahalleri savunmak için etkili bir müdahalede bulunmamıştır. Bu mahallerin düşmesi ve YPG’nin Kürtlere sahip çıkmaması, yüksek olasılıkla, henüz HTŞ ile anlaşmamış ve Kürtlerle ittifak halinde olan bazı Arap aşiretlerini güvensizliğe sürüklemiş ve onları da Colani rejimi ile anlaşmaya itmiştir. Kısacası, Halep yenilgisi Rojava özerk yönetiminin filen sonunu getirmiştir.

Halep saldırısıyla birlikte, HTŞ Kürt halkına açıkça savaş ilan etmişti. Bu saldırı aslında HTŞ’nin Kürtlere karşı uyguladığı stratejiyi de açığa çıkartmıştı. Fakat, YPG kendisini bu yeni duruma göre konumlandırmamıştır. Tersine hep savunma ve geri çekilme pozisyonunda kalmıştır. Bu yenilgiyi kabullenmekten başka bir anlam taşımaz. Halep saldırısı sonrasında, YPG’nin aktif bir savunmaya geçmesi beklenirken, Öcalan’ın müdahalesi ile 18 Ocak’ta taraflar yeniden masaya oturdu. Kürtler masaya ve antlaşmaya odaklanmışken, aynı saatlerde HTŞ ve Arap aşiretleri Kürtlere saldırdı. Kürt savaşçılar ve siviller apar topar ve ciddi bir savunma önlemi almadan geri çekilirken yollarda pusuya düşürülerek katledildiler. Binlerce savaşçı ve sivil bu şekilde vahşice katledildi. Kürt güçlerini gaflete düşüren ve savunma direncini kıran, Öcalan’ın sürekli empoze edilen perspektifi doğrultusunda, siyasi hedeflerin ortadan kaldırılması, Rojavalı yetkililerin ‘’antlaşma-müzakere’’ havucu ile ‘’aman topyekun bir savaş çıkar imha olursunuz’’ sopası arasında bunaltılması ve pasifleştirilmesidir.

Kaos birazcık olsun durulduğunda, Rojava Kürtlerinin Kobane ve Haseke-Kamışlo bölgelerinde kuşatıldığı ortaya çıktı. Bu durum Rojava Kürtlerinin bir soykırımla karşı karşıya olduğunu gösteriyordu. En başta Kuzey ve Güney Kürdistan’daki Kürtler Rojava’nın savunmasına koştular. YNK özel kuvvetlerini bölgeye gönderdi. KDP ve Güney Kürdistan yönetimi de her türlü desteği sundu. Dünyanın her köşesinde de yüz binlerce Kürt ve Kürt dostu ayağa kalktı. YPG bu süreçte toparlandı ve aktif savunmaya geçti. Antlaşmaya rağmen Kobane’ye karşı düzenlenen düşman saldırıları püskürtüldü. Bu derleniş, Rojava’nın kolaylıkla işgal edilemeyeceğini ve Kürt direnişinin, askeri ve siyasi alanlarda saldırganlara büyük bedeller ödeteceğini ve uzun süreli ve daha geniş bir alana yayılan sert bir Kürt direnişine dönüşeceğini gösterdi. HTŞ ve Türk devletinin saldırılarına yeşil ışık yakan ABD yönetimi, direnişin büyümesi ile siyasi olarak itibar kaybına uğrayacağını gördü. Savaşı durduran ve son ateşkes antlaşmasını sağlayan esas neden, sahada oluşan bu askeri ve siyasi denge durumudur.

İşte Türk devleti yine bu sıkışıklık durumunda Öcalan’ı ‘’kurtarıcı lider’’ pozisyonunda yeniden piyasaya sürdü. Kürtler artık daha zor bir durumdaydı ve Öcalan yine ‘’imhayı önleme’’ gerekçesiyle Türk devletinin istediği şartları Rojava Kürtlerine kabul ettirdi. Bakırhan’ın ‘’Rojava’da 30 Ocak antlaşması olmuşsa…Öcalan’ın sayesinde oldu’’ derken işte bu durumdan bahsediyor. Sonradan da senaryoya uygun olarak, Öcalan ‘’resti’’ hikayesi uyduruldu.

Birazcık siyaset ve savaştan anlayan her insan bilir ki, bir zafer ve teslim olma durumu yoksa, savaş, anacak askeri güçlerin dengesi sayesinde durdurulabilir. Savaşı siyasetle, müzakere ile durduramazsınız. Çünkü savaş siyasetin tıkandığı noktada başlar. Ancak askeri bir denge ya da tam bir zafer fiilen savaşı durdurabilir. Siyaset ve müzakere ancak bu noktadan sonra bir işe yarayabilir. Türk devleti ve HTŞ’li teröristlerinin hedefi Rojava’daki Kürt özyönetimini ve askeri örgütlülüğünü yok etmekti. Nihayetinde bu bir etnik temizlik sonucuna vardırılacaktı. Pratik olarak bunu yapacakları olanak ve koşullara sahip olduklarını görselerdi, onları hiçbir antlaşma durduramazdı. Bu güçlerin yaptıkları her antlaşmayı rahatlıkla çiğnediğini, verdikleri hiçbir sözde durmadıklarını, Rojava sürecinde net olarak gördük. Bu güçler Öcalan’ı ise zaten dikkate bile almazlar.  Çünkü Öcalan tümüyle Türk devletine teslim olmuş ve tüm alternatiflerini tüketerek, ‘’Türk devleti ve milleti ile bütünleşme’’ yolunu seçmiştir. Süreci bitirmesi artık mümkün değildir. Çünkü sürecin inisiyatifi Öcalan’ın elinde değildir. Mesela Öcalan kendisini PKK’nin feshi konusunda tek yetkili olarak görüyor, ama gerçekte o yetkiye bile tam olarak sahip değildir. PKK’nin gerçekten feshedilip edilmediği konusunda da son kararı MGK verecektir. Öcalan ne öyle bir tehdit savuracak ne de savursa bile pratik olarak bir şey yapacak durumdadır. Bu hikaye olsa olsa, Öcalan’ın ‘’büyük ve etkili bir lider olduğu ve Kürtler için çok çalıştığı’’ algısını oluşturmaya ve onun liderliğini pekiştirmeye yönelik bir senaryo olabilir.

15 Kasım'da Dersim şehitlerinin yaygın şekilde anılması üzerine, Kemalist faşistlerin özellikle sosyal medyada yeniden organize bir biçimde Dersim liderlerine, Dersimlilere, Kürtlere saldırdıklarını, kinlerini kustuklarını görüyoruz.

Ahmet Aydın

16 Kasım 2025

15 Kasım 1937’da Elazığ Buğday meydanında M. Kemal’in emri ile idam edilen Seyit Rıza ve arkadaşları; idamlarının 88. yıl dönümünde Dersimliler, diğer Kürtler ve ilerici-demokrat kesimler tarafından yaygın bir şekilde anılıyorlar. Bütün katliamlara, ‘’yok ettik, bitirdik’’ nidalarına ve yüz yıl boyunca yürütülen kara propagandaya rağmen, Dersim direnişi önderlerinin ve diğer Kürt önderlerinin böylesine etkin bir biçimde anılması ve ulusal direniş ruhunun canlı tutulması, ırkçı-faşist kesimleri müthiş rahatsız ediyor. Tam bitti derken karşılarında Dersim-Kürt ulusal bilincini ve direnişini görmeleri, özellikle Kemalist faşistleri hortlak görmüş gibi korkutuyor. Bu güruh korkularını bastırmak ve güçlerini göstermek toplu histerik kampanyalar yürütüyorlar.

15 Kasım'da Dersim şehitlerinin yaygın şekilde anılması üzerine, Kemalist faşistlerin özellikle sosyal medyada yeniden organize bir biçimde Dersim liderlerine, Dersimlilere, Kürtlere saldırdıklarını, kinlerini kustuklarını görüyoruz. Adeta histerik bir ayin, aynı zamanda savaşa hazırlık benzeri güç gösterisi yapıyorlar. Boyunlarına astıkları kurukafalarla, ağızlarından damlayan kanlarla, yüzlerine sürdükleri kara boyalarla, putlarına insan kurban eden tarih öncesi barbar kabilelerin, tamtamlar eşliğinde dans ederek, ‘’kan, kan, kan…ölüm, ölüm, ölüm…’’ diye hırıltılı sesler çıkarak düzenledikleri kurban ayinlerini hatırlatıyor bu yapılanlar. Adeta, Cemal Süreya’nın ‘’tarih öncesi köpekler havlıyordu’’ sözlerinde anlattığı vahşet dünyasının ruhlarını çağırıyorlar.

Dersim soykırımı sürecinde kadın ve çocuklar dahil sivil insanların öldürmesini sevinç ve gururla anlatıyorlar. İnsan öldürmeyi, soykırımı; ekmek yemek, su içmek gibi normal bir vaka olarak görüyorlar. Ermeni soykırımını planlayıp yürüten Osmanlı yöneticilerini ‘’kahraman’’ olarak anıyorlar. Dersimlileri diğer Kürtleri katliamdan geçirdiği için M. Kemal’i övüyorlar. Soykırımı yüzde yüz bir sonuca ulaştırmadığı için ataları M. Kemal’e sitem ediyorlar. Ve yeniden soykırım çağrıları yapıyorlar. Tıpkı İspanya’nın Frankocu faşistleri gibi ‘’yaşasın ölüm’’ sloganları atıyorlar. Kısacası, tarih öncesi vahşilikle, modern zamanların barbarlığının bir bileşimini sunan vahşi bir güruhla karşı karşıyayız.  

Sosyal medya bu ırkçı-faşist güruhun toplu ayin alanına dönüşmüştür. İnsani değerlerin, etik ve hukuki kuralların dışına çıkmış böyle bir medya alanı, ilkel güdülerle davranan böylesi cahil bir güruh için sınırsız bir toplu ayin mekanıdır. Cehalet ve barbarlık hiç bu kadar etkili ve büyük olanaklara kavuşmamıştı. Yüzeysel ve basit mesajlar taşıyan, ancak duygulara direk hitap eden ses, görüntü ve sembollerin adeta sınırsız derecede kullanılması olanağını sağlayan dijital medya ortamı, cahil güruhun örgütlenmesi ve harekete geçirilmesi için mükemmel olanaklar sunuyor. Unutmayalım, artık örgütlü kötülük ve barbarlık çağındayız.

‘’Tarih öncesi köpekler havlıyor’’

Cemal Süreya, 1938 Dersim soykırımı sonrasında ailesiyle birlikte Bilecik’e sürüldüğü yolculuğu anlatan mektubunda, yaşadıklarını masum bir çocuğun gözlerinde şöyle anlatıyordu: ‘‘Tarih öncesi köpekler havlıyordu. Aklımdan hiç çıkmaz o yolculuk, o havlamalar, polisler.’’

Bütünüyle yabancı ve düşman bir alemde, kuşatılmışlık, çaresizlik ve korku içinde yapılan bir yolculuğun, masum bir çocuğun ruhunda oluşturduğu fırtınaları ve imgeleri anlatıyor bu cümleler.

Cemal Süreya’nın duyduğu gerçek köpek havlamalarıdır. Ancak köyünde duysa belki de onu mutlu edecek olan bu havlamalar, bu kuşatılmışlık halinde; birden ona yabancı ve düşman olan bir alemi temsil eden imgelere dönüşüyorlar. Polisin, diğer görevlilerin faaliyetleriyle birleşen köpek havlamaları, Dersim soykırımıyla başlayıp sürgünle devam eden kırım politikasını ve uygulamalarını ifade eden sesli imgeler olarak, Süreya’nın hafızasına kazınıyorlar. Anlaşılıyor ki, Cemal Süreya ‘’tarih öncesi köpekler’’ nitelemesiyle, aslında; bu dünyaya yani insan medeniyetine ait olmayan, medeniyet öncesi vahşi, barbar dünyayı ifade ediyordu. Kurt ulumaları ve aynı soydan gelen köpek havlamaları ya da ulumaları her zaman insan üzerinde ürpertici bir etki bırakmıştır. Çünkü bu sesler, güçlünün zayıf olanı parçalayıp yediği ‘’vahşi doğayı’’ insanlara hatırlatır. Dersimlilerin yaşadığı felaket tam da bu vahşi doğanın bir parçası gibidir. Dolayısıyla, bu vahşet, sezgileri güçlü bir çocuğun iç dünyasında köpek havlamaları ile imgeleniyor.

Türkiye’nin görünen manzarası Cemal Süreya’dan bu yana pek bir şeyin değişmediğini gösteriyor. Zaman zaman geri itilse de, TC’nin genetiğinde bulunan barbarlık, vahşet nihayetinde hortluyor.

Yeniden ‘’tarih öncesi köpekler havlıyor’’ duyuyor musunuz?

Kısacası Alevi kesiminde, aslında tüm sol kesimde, sınıfsal temelde çok ciddi bir kırılma ve ayrışma yaşanıyor. Sosyal dönüşüm süreci açıktır ki, öncelikle ideolojik, politik ve kültürel bir dönüşümü gerektiriyor. Ciddi bir müdahale olmazsa, bu kırılma sol tabanda çok ciddi bir dejenerasyona ve erozyona neden olacaktır.

Ahmet Aydın

18 Eylül 2025

Son zamanlarda yeniden CHP, kurultay, rüşvet, mahkeme, Kılıçdaroğlu, İmamoğlu isimleri üzerinden yürütülen şiddetli bir tartışma ve hatta kavga kamuoyunun gündemine oturdu. Bu kavga, kişiler ve kişisel hırslar üzerinden yürütülen kavga gibi görünüyor. Hayır, sorun görünenin çok ötesinde ve kavganın esas nedeni daha derinlerde ve önemli.  Zaten yaygın, organize trol saldırıları ve yürütülen ağır psikolojik savaş; bu mücadelenin köklerinin çok daha derinde olduğunu göstermeye yeter.

AKP rejiminin inşası ile iktidardan dışlanan İstanbul tekelci sermayesinin ve onu destekleyen uluslararası mali sermayenin, uzun bir süredir, Erdoğan rejimini kontrol etmekte zorlandığını; bu nedenle rejimi esas hatlarıyla sürdürecek, fakat kendileri açısından daha öngörülebilir ve kontrol edilebilir yeni bir düzen ve bunun için de yeni bir iktidar bloku inşa etmek istediklerini biliyoruz.  Bu güçler, uzun bir zamandır bu yönde çalışacak bir siyaset ekibi ve dayanacakları bir sosyal taban oluşturmaya çalışıyorlar. Akşener ve İYİ Parti ve diğer küçük sağ partiler üzerinden, AKP tabanına oturacak bir merkez-sağ odak oluşturma girişimleri hüsranla sonuçlandı. Görüldü ki, AKP, % 30-40 aralığındaki bir sağ kitle tabanını neredeyse ‘’kemik’’ denilebilecek bir düzeyde konsolide etmiştir. Bu hakimiyetin kırılması en azından orta vadede mümkün gözükmüyor. İşte bu çıkmaz, yeni iktidar bloku arayışındaki sermaye güçlerinin gözlerini CHP, Aleviler, Kürtler ve sol tabana çevirmelerine neden oldu. Onlar, oluşturmak istedikleri yeni merkez partisinin, esas olarak Alevi, Kürt, sol ve laik tabana dayanması gerektiğini görüyorlar. Elbette sağ seçmen de ihmal edilmeyecektir. Bu seçmenleri de bu yeni merkez sol-sağ parti etrafında toplamaya çalışacaklardır.  Ancak bu projenin yürütülmesi için, Alevi, Sol tabanın ve onun liderlerinin ''ıslah'' edilmesi zorunludur. Çünkü bu tabanın doğal davranışları ve kültürü, sermayenin istediği türden makul bir profil çizmiyor. Alevi ve sol tabanın biraz sağa, sağ tabanın da biraz sola kaydırılması gereklidir. Bu nedenle, kitleleri göreceli olarak egemen güç ve çıkar çevrelerinden bağımsız veya özerk davranmaya sevk eden örgütlenmeleri, liderleri ve kanaat önderlerini tasfiye edip, onların yerine efendilerine hizmette kusur etmeyecek yeni örgüt, lider ve kanaat önderlerini ortaya çıkarmak ve bu liderler ve önderler vasıtasıyla Alevi ve sol tabanı kontrol etmek zorundadırlar.

Kısacası, sermaye güçleri, yeni iktidar blokunun kitlesel tabanını oluşturmak için, Alevi ve genel olarak sol taban üzerinde hegemonya kurmak istiyorlar. CHP ve genel olarak bölgede Aleviler üzerinde süren kavganın esas nedeni budur.  Yani yeni bir ''toplum mühendisliği projesi'' ya da ''yeni bir iktidar bloku inşa projesi'' ile karşı karşıyayız. Bu nedenle, mesela Merdan Yanardağ bazı Alevileri ''mezhepçilikle'' suçlarken, diğer taraftan ''Alevilerin %95'nin kendisini desteklediğini'' iddia ediyor. Yani bir anlamda bir ''mezhep'' üzerinden kendisine bir alan açmaya, sosyal bir karşılık oluşturmaya ve hatta kendisini Alevilerin kanaat önderi gibi göstermeye çalışıyor. Eleman Fikri Sağlar da, birden bire ''Alevi Bektaşi inancına sahip'' bir siyasetçi olarak piyasaya çıkıyor. İşte bunlar Batıcı sermaye blokunun yeni Alevi liderleri ve kanaat önderleridir.

Yukarıda bahsettiğimiz sermaye güçlerinin, Alevi ve sol kitle ve kurumlar içinde çok eskilere dayanan bir adam devşirme faaliyeti söz konusudur. Ancak, Özellikle Ekrem İmamoğlu'nun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olmasıyla, Cemevleri, Alevi dernekleri, Alevi Ocakları, pirler ve hatta Kürt dini kanaat önderleri ile çok yoğun ilişkiler kurulmuş, sponsorluk, maddi destek, alışveriş kartları dağıtma, iş verme, iş görme ve ihale verme yoluyla, bu kesimler büyük ölçüde İBB aracılığıyla İmamoğlu'na bağlanmıştır. Kurulan ilişkiler il sınırlarının dışına çıkmış Hacı Bektaş Veli Anma etkinlikleri ve buradaki Alevi kurumları yine sponsorluk ve diğer rüşvetlerle bağlanmıştır. Bu proje ve faaliyetler kesinlikle çok ciddi ve ağır toplumsal dejenerasyona yol açabilecek niteliktedirler.

İmamoğlu ve CHP’nin bir demokrasi projesi ve programı yoktur. Bu güçlerin tek maddelik bir programı vardır: İktidarı yani gücü ele geçirme. Bu kesimler ‘’tek adam rejimini’’ sürdürmek istediklerini açıkça beyan ediyorlar. Çünkü bu rejim gerçekten de sermaye için bulunmaz bir nimettir. Doğru, yeni CHP ve İmamoğlu halka demokrasi vaat etmiyor, anacak topluma ve özellikle sınıf atlama hırsıyla yanıp tutuşan orta sınıfa önemli bir vaat de bulunuyor: zenginleşme ve sınıf atlama fırsatı. İmamoğlu’nun AKP’yi taklit eden faaliyetleri, (adrese teslim ihale, rüşvet, adam kayırma, şatafatlı geziler…) tam da bu sınıfın gözünü kamaştıran zenginlik alametleridirler.

Alevi toplumu içinde de geniş bir orta sınıf mevcuttur. Ve bu kesimler uzun yıllardır iktidarın olanaklarından dışlanmış olmanın biriken acısını, İmamoğlu’nun vaat ettiği yoldan çıkartmak için tüm diğer kesimlerden daha fazla İmamcı oldular. Onların demokrasi mücadelesinden bahseden kesimlere karşı kızgınlığının ve saldırganlığının nedeni budur. Onlar artık ‘’bana ne demokratik parlamenter rejimden, ben artık yoluma bakarım’’ diye düşünüyorlar.  İlkelerden bahsedenlere ‘’bizim ekmeğimizle oynuyorsunuz’’ diyorlar. Kısacası Alevi kesiminde, aslında tüm sol kesimde, sınıfsal temelde çok ciddi bir kırılma ve ayrışma yaşanıyor. Sosyal dönüşüm süreci, açıktır ki, ideolojik, politik ve kültürel bir dönüşümle birlikte gelişiyor. Etkili ve zamanında bir müdahale olmazsa, bu kırılma sol tabanda çok ciddi bir dejenerasyona ve erozyona neden olacaktır. Sermaye güçleri tıpkı Arap baharında olduğu gibi ‘’devrimi devrimle boğup’’ Mubarek ya da Mursi’yi gönderip kendi adamları olan Sisi’yi başa geçireceklerdir.

Akademisyen, Antropolog Dilşa Deniz, Suriye’de yaşanan gelişmelerle birlikte Alevi yurttaşlara yönelik ortaya atılan “Siyasal Alevilik” kavramını gazetemize değerlendirdi.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı emperyalist bir saldırıdır

Ahmet Aydın

28 Şubat 2026

İran üzerinde yürütülen savaş ne bölge halklarına demokrasi ve barış getirmeye yöneliktir, ne de sadece bir ABD-İsrail ve İran savaşıdır. Bu savaş aynı zamanda bir bloklar savaşıdır, bir küresel ve bölgesel hegemonya savaşıdır. Bir paylaşım savaşıdır. Bu savaşı başlatanlar için Kürt halkı sadece küçük bir detaydır. Kürt halkının bu emperyalistlerin yağma ve hegemonya savaşını desteklemesi, bu yağmacı ve emperyalist siyasete alet olması doğru değildir. Dolayısıyla ‘’bize de bir faydası olur’’ diye, bu savaşa gözü kapalı dahil olmak, savaşın cephelerinden birisini aktif olarak desteklemek, Kürt halkının varlığı için ciddi riskler doğuracaktır. Çünkü bloklar arası savaş çok büyük tahribatlara ve türbülanslara yol açar. Kürt halkı bu savaşa aktif taraf olduğunda oluşacak tahribat ve türbülansları kaldıracak ve kendi güvenliğini sağlayacak düzeyde kurumlara ve güce sahip değildir. Bu durum devlet sahibi uluslardan farklı olarak, Kürt halkını felaketlerle karşı karşıya getirebilir. Halepçe örneği bu konuda öğreticidir.

İran rejiminin yıkılması, tüm İran halklarının ve Kürt halkının çıkarınadır. Ancak bu genel doğru, İran'a yönelik her türlü saldırıyı desteklememiz gerektiği anlamına gelmez. Çünkü bu saldırının İran’daki rejimin yıkılmasından öte, İran’ın sömürgeleştirilmesi ve yıkıma sürüklenmesi gibi bir kapsamı vardır. ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı belki İran rejiminin yıkılmasına yol açacaktır. Fakat bu güçlerin İran için planladığı gelecek, bugünkünden farklı olmayacaktır. Hatta belki de çok daha kötü bir İran göreceğiz. Bu güçlerin müdahale etiği her ülke nerdeyse orta çağa dönmüştür. Göreceli olarak Irak kendisini toparlamıştır, onun dışında Afganistan, Suriye, Libya, Somali eski durumlarından bile daha kötü durumdadırlar.

Dolayısıyla Kürtler bu savaşa sadece dar bir faydacılık penceresinden bakamazlar. Kürt halkına özgürlük diye yutturulmaya çalışılan ilişki, tam tersine daha ağır bir kölelik ilişkisi olabilir.

ABD ve İsrail işbirlikçiliği Kürt yurtseverliği değildir

ABD ve İsrail işbirlikçiliğini Kürt yurtseverliği diye pazarlayan, bu emperyalist saldırganların her eylemini "Kürtlere de yarıyor" diye destekleyen ve işbirlikçi tavırlarını bütün Kürtlere arsızlık ve zorbalıkla dayatanlar Kürt halkına hizmet etmiyorlar. 

Hiç bir Kürt bunların ve efendilerinin penceresinden olaylara bakmak zorunda değildir. 

Kürt halkı, kendi ulusal kurtuluş mücadelesini, ulusal çıkarlarını bir dış gücün çıkarlarına ve planlarına endeksleyemez. Bunu yaptığında zaten ulusal iradesini, kendi kendini yönetme kabiliyetini kaybeder ve büyük güçlerin maşası konumuna düşer. Hiçbir onurlu Kürt böylesi işbirlikçi ilişkilere girmemelidir.

Fakat Kürtler, kendileri dışındaki güçlerin çatışmasından doğan olanakları elbette değerlendirmelidirler. Ki onların esas odaklanmaları gereken nokta da budur. Kürtler güçlerini savaşan cephelerden birisi lehine tüketmek yerine, objektif durumda ortaya çıkacak değişimlere hazırlık yapmalıdır.

Burjuva aydınlarının solculara daha doğrusu Marksist solculara toplumsal değişim ve farklılıklar, çoklu toplumsal çelişkiler dersi verme girişimleri gerçekten de gülünçtür. Onlar Marksistlerin karşısında ‘’karmaşık ve çoklu çelişkilere sahip toplum yapısından’’ bahsederler ama ne ilginçtir ki, bu yapının nasıl bir şey olduğu ve neden böylesine farklılıklar taşıdığı konusunda ciddi bir şeyler söylemezler.

Ahmet Aydın

5 Ocak 2026

Solcuların eleştirilecek pek çok hatası ve yanlışı vardır. Ama, solcuları eleştirmek için, birazcık olsun solun; özellikle de Marksist solun düşünce sistemini bilmek, literatürünü tanımak gerekir. Bu iş, yani solun düşünce sistemini öğrenme, bilme işi; egemenlerden yana olan aydınlar için zordur. Öğrenmek isteseler de yanlış öğrenme eğilimindedirler. Çünkü, Marksizm’e; doğru ve yanlışı ayrıt edecek eleştirel bir yaklaşımla değil, karalama ve gözden düşürme amacıyla yaklaşırlar. Bu aydınlar, özellikle Marksizm'i karaladıkları ölçüde maddi çıkar ve mevki kazanırlar, itibar görürler. Bu bağımlılık ilişkisi, burjuva aydınlarının eleştirel aklını köreltir. Onlar bu açıklarını demagoji ve algı çalışmalarıyla kapatmaya çalışırlar.

Elbette, Marksist hareket içinde de, özellikle iktidar süreçlerinde, iktidarın korunması esas aldığında; tek yanlılık, dogmatizm ve tutuculuk gelişir. Ancak temel eğilim olarak, özel çıkarlarını toplumsal çıkarlara tabi kılmaları nedeniyle, Marksist aydınların eleştirel akılları gelişmeye açıktır. Çünkü akılları, burjuva aydınları gibi; özel çıkar ve bağımlılık ilişkileri ile köreltilmemiştir.

Ceng Sagnic, Tweeter’da paylaştığı bir mesajda, HDK ve Meral Danış Beştaş’ın, ABD’nin Venezuela’ya karşı gerçekleştirdiği haydutça saldırıyı eleştiren açıklamaları üzerinden solcuları eleştirmiş ve Kürtlere ‘’realist politika’’ tavsiyesinde bulunmuş.[1]

Ceng Sagnic, solcuların ‘’ezberinden’’ ve bu ezberden kaynaklı ‘’açmaz’ından bahsetmiş. Sagnic’a göre bu açmazın kaynağı, onların ‘’on dokuzuncu yüzyıldan ödünç aldığı toplumsal ikilikler üzerinden düşünmesi’’dir.

Burjuva aydınlarının solculara daha doğrusu Marksist solculara toplumsal değişim ve farklılıklar, çoklu toplumsal çelişkiler dersi verme girişimleri gerçekten de gülünçtür. Onlar Marksistlerin karşısında ‘’karmaşık ve çoklu çelişkilere sahip toplum yapısından’’ bahsederler ama ne ilginçtir ki, bu yapının nasıl bir şey olduğu ve neden böylesine farklılıklar taşıdığı konusunda ciddi bir şeyler söylemezler. Bu durum onların söylemlerine, propaganda girişimleri dışında başka bir anlam kazandırmıyor.

Ceng Sagnic, bugünkü toplumun ‘’karmaşık’’lığından bahsediyor, ama onun bahsettiği karmaşıklık, bizim anladığımız anlamda, toplumda çok farklı sınıf, katman ve grubun var olması ve bunlar arasındaki çelişkilerin çokluğundan öte bir şey ifade ediyor. O daha çok, bu sınıf ve grupların iç içe geçmesinden ve sınırlarının belirsizleşmesinden bahsediyor.  Bunu nerden anlıyoruz?

Ceng Sagnic şöyle diyor: ‘’Bu ezberde iyiler ve kötüler, kapitalistler ve işçiler, devlet ve halklar gibi homojen yapıda ikilikler vardır ve toplum(lar) bu ikiliklerin çatışmasını siyaset olarak yaşarlar. Oysa hayat ve toplum bu ezberden çok daha karmaşıktır.’’

Devam ediyor: ‘’Latin Amerika’da “halklar” diye birleşik bir kütle yoktur. Olanlarda da ABD müdahalesini destekleyenler desteklemeyenlerden yer yer fazladır.’’

C. Sagnic’in solcuların ezberleri dediği, Marx’ın, toplumların tarihsel evrimini, sınıfsal yapı ve sınıflar arasındaki çelişki ve mücadelelere dayalı olarak açıklayan tarihsel materyalist teorisidir. C. Sagnic, bugün, Marx’ın yazdığı gibi, birbirilerinin karşısında konumlanmış ‘’homojen’’ bir sermaye sınıfı ve ‘’homojen’’ bir işçi sınıfı olmadığını, dolayısıyla, eskisi gibi sınırları net olarak çizilmiş bir ‘’ikilikler” çatışmasından ve emperyalizm karşısında mücadele edebilecek ‘’birleşik bir kütle’’ olarak duran ‘’halklar’’ varlığından söz edilemeyeceğini söylüyor. Çünkü diyor; sizin ‘’halklar’’ dediğiniz kütlenin içinde ‘’ABD’yi destekleyenler’’ de var.

Dolayısıyla anlıyoruz ki, C. Sagnic’in bahsettiği ‘’karmaşıklık’’ farklılıkların ve çelişkilerin çokluğundan öte, sınıfların ve halkların yapısındaki farklılaşma, bölünme ve karşıt kutupla iç içe geçme halidir. Bu anlayış esasında Sovyetler Birliğinin yıkılmasının ardından sonra ortaya çıkan ‘’sınıfların ve sınıf mücadelesinin sonu ya da tarihin sonu’’ tezinin alt düzeyden bir savunusundan başka bir şey değildir.

Yani C. Sagnic diyor ki, artık sınıf, sınıf mücadelesi, emek-sermaye çelişkisi gibi 19. yy kavramlarını kullanmak ‘’ezberciliktir’’. Daha ‘’yaratıcı’’ Marksizm karşıtları, bu kavramları kullananları dogmatik olmakla suçluyorlar. C. Sagnic bu retorikle aslında, bugün ABD’nin Venezuela’ya karşı giriştiği haydutça emperyalist saldırıyı meşrulaştırmaya çalışıyor. O demek istiyor ki, ‘’bu saldırıları hemen öyle emperyalist saldırı ve müdahale olarak nitelendirmeyin.’’ Yani ‘’bu kadar net nitelendirmeyin, açık ve net tavır almayın, çünkü işler bildiğiniz gibi değil çok, karmaşık.’’ Anlıyoruz ki, C. Sagnic’in ‘’karmaşık’’ ifadesini kullanmaktaki amacı, yapılan saldırıya karışı gelişen net ve kararlı tepkileri, belirsizlik ortamı yaratarak silikleştirmek ve etkisizleştirmektir.

Yazılı tarihin başlangıcından günümüze kadar yaşanmış sınıf mücadelelerinden, günümüzdeki emek-sermaye çelişkisinden, Sümerlerden Asurlara ve Romalılara, oradan I-II. Dünya Paylaşım Savaşlarına kadar, körlerin bile görebileceği biçimde tarihe işlenmiş olan, başka ülkeleri savaş yolu işgal edip yağmalama, sömürgeleştirme siyasetinin yani emperyalizmden ve bu siyasete karşı mücadele eden ezilen, bağımlı ülke halklarından bahsetmek neden ezbercilik olsun? Marx’ın bahsettiği proletarya ve burjuva sınıfı ortadan kalkmış mıdır? Emperyalizm, yayılmacılık, pazar paylaşım savaşları ortadan kalktı mı? Öyleyse bu silahlanma yarışı, tehditler ve sıcak savaşlar, işgaller, soykırımlar neden yaşanıyor?

Marksizm’de, çok geniş anlamda ezen-ezilen, sömüren-sömürülen ayrımına oturan soyut bir iyi-kötü kategorileştirmesi olduğunu söyleyebiliriz. Buna bir itirazımız yok. Sermaye sınıfı-işçi sınıfı karşıtlığına dayanan iki kutuplu bir temel çelişki tespiti, emperyalist-sömürgeci devletlerle, boyunduruk altına alınmış ezilen ulus ya da halklar arasındaki çelişki ve mücadele kabulü de, Marksizm’de vardır. İyi de günümüzde bu kavramları kullanmak neden ezber ya da dogmatizm olsun?

Marksistler hiçbir zaman mutlak anlamda homojen ve değişimden muaf bir toplumsal yapıdan ve sınıftan bahsetmemiştir. Kapitalist toplumdan bahsedildiği zaman sermaye sınıfı ve işçi sınıfı gibi iki temel sınıftan ve bu sınıflar arasındaki temel çelişkiden bahsedilir. Ama bu, kapitalist toplumun sadece bu iki sınıftan oluştuğunu söylemek anlamına gelmez. Sermaye sınıfı ya da işçi sınıf denildiğinde de, mono blok halinde tek bir sınıftan bahsedilmez. C. Sagnic bu konuda bir fikir edinmek istiyorsa, Marksist literatürde geniş bir yer tutan, işçi aristokrasisi ve küçük burjuvazi (orta sınıf) tahlillerine bakmalıdır.

Kapitalist toplum ve onun yapısında yer alan sınıflar, ortaya çıkışlarından günümüze kadar büyük değişimler yaşadılar. Marksizm, üretici güçlerdeki değişim ve gelişmenin, zorunlu olarak toplumsal yapıda bir değişim ve gelişmeye yol açacağını zaten kabul ediyor. Bu durumda, 19. yy’dan günümüze kadar; işçi sınıfı ve sermaye sınıfının yapısında önemli değişimler yaşandığı açıktır.  Fakat, bu değişimin düzeyinin ya da niteliğinin tespitinde kritik nokta, bu değişimin niteliksel bir dönüşüme yol açıp açmadığıdır. Değişim sınıfların ve toplumların yapısında niteliksel bir değişime yol açmadığı sürece, bu sınıflar arasındaki çelişkinin niteliği esas olarak aynı kalır. Dolayısıyla günümüz kapitalist toplumunda yaşanan değişim noktasında şu kritik soruları sormalıyız: 1) İşçi sınıfı üretimi durdurduğunda, toplumsal yaşamın sürdürülmesi mümkün olur mu? 2) İşçi sınıfının emek gücünü satmadan yaşayamama konumu değişmiş midir? 3) Kapitalistlerin üretim araçları üzerindeki özel mülkiyeti ortadan kalkmış mıdır? Bu sorulara olumsuz cevap veriliyorsa, bu durum bize, kapitalist toplumun ve onun temelini oluşturan iki sınıfın ve bu sınıflar arasındaki çelişkinin yapısında niteliksel bir dönüşüm yaşanmadığını anlatır.

Marksistler halktan bahsettiklerinde, yine homojen ve tek bir sınıftan oluşan bir yapıdan bahsetmezler. Halk kavramı, bir toplumda egemen olan sermaye sınıfı ve onun iktidarının dışında kalan, yani yönetilen, işçi sınıfı, küçük burjuvazi ve farklı katmanlardan oluşan yoksul sınıfları yani ezilenleri ifade eder. Marksistler halklar dediklerinde ise, emperyalistler ve diğer sömürgeciler tarafından ezilen uluslardan, halklardan bahsederler. Halklar ifadesinin öne çıkartılması, daha çok; ulusun ezilen kesimlerini ulusun işbirlikçi kesimlerinden ayrıt etmek içindir.

Sınıf mücadeleleri tarihinden kısa bir ders

Ceng Sagnic, Marksistleri 19. yy kavramlarına takılıp kalmakla eleştiriyor.  Biz ona yardımcı olmak amacıyla, bu kavramların ve ‘’ikilikler çatışmasının siyasetinin’’ tarihini çok daha eskilere götürelim. Ve oradan günümüz için bazı ‘’ezberler’’ çıkartalım.

Sınıf çelişkileri ve sınıf mücadeleleri köleci toplumdan beri bilinmektedir. Mesela Sümerler, antik Yunanlılar ve Romalılar sınıfsal yapıyı biliyorlardı. Doğal olarak dünyanın diğer uygarlıklarında da, sınıf çelişkileri ve mücadeleleri biliniyordu. Bilinmemeleri de mümkün değildi. Çünkü köleci toplumun tarihi aynı zamanda köle isyanlarının ve bu isyanların bastırılmasının tarihidir. Köle sahibi ile köle arasındaki çelişki ve çatışma oldukça vahşi bir düzeydeydi. Çoğu toplumda kaçmasınlar diye, köleler kör ediliyordu. Mesela Sümer ve Asur kayıtlarında köleler ‘’körler’’ diye kaydedilmiştir. Asurlar ve İskitler de kölelerin gözlerini kör ediyorlardı. Daha yakın zamana gelelim, sadece, feodal ortaçağ Avrupa’sına, ya da Osmanlı tarihine bakın, serflerin yani köylülerin isyanları ile doludur. Bu toplumların egemenleri, sınıf çelişkilerini o kadar iyi biliyorlardı ki, devletlerinin yapısını ve zor-baskı aygıtların bu çelişkilere bağlı olarak sürekli geliştiriyorlardı.

Bireylerin yönetime katılma ve söz söyleme hakkı da bu sınıfsal statü ve farklılıklara göre belirleniyordu. Mesela köle sınıfının hiç bir hakkı yoktu, alınıp satılabilir veya öldürülebilirlerdi. Mülkü olmadığı için ücretli çalışmak, askerlik yapmak ve çocuk doğurmak dışında bir rolü olmayan, Roma devleti vatandaşlarının oluşturduğu proletarii sınıfının hiçbir söz hakkı yoktu ve yönetime katılamazdı. Bu sınıfın toplum içindeki statüsü köle sınıfının bir kademe üstündeydi, ama yine de toplumun en yoksul ve en alt tabakasıydı. Toplumsal statünün en üstünde soylular yani patriciler yer alırdı. Köleler ve proletariiler bu soylu sınıfı için çalışırdı. Soylu sınıfı bütün yönetim gücünü ve zenginliği elinde tutuyordu. Marksistlerin dediği gibi, iktidar; üretim ve mülkiyet ilişkileri üzerinden şekilleniyordu. Mülk sahibi zenginler aynı zamanda iktidarın da sahipleriydi yani yöneticiydi, mülksüz köleler, diğer emekçiler ve yoksullar ise mülksüz oldukları için iktidardan da dışlanmışlardı ve yönetiliyorlardı. Kısacası sınıfsal farklılıklar, sınırlar, statüler ve çelişkiler oldukça netti. Dahası hukuk bu farklılıkları ve çelişkileri aynen bu netlikte, kayıt altına alıp, uyulması gereken zorunlu kurallara dönüştürüyordu. Kurala uymayanlar olduğunda da, devlet zoru devreye giriyordu. Devlet, hukuk, ordu, dini kurumların esas görevi, mülksüz alt sınıfları hep altta tutmaktı. Marksistler işte bu nedenle, tarihi sınıf mücadeleleri tarihi olarak okur.

Bu toplumsal yapı elbette insan haklarına, insan onuruna, insanların eşitliğine ve özgürlüğüne aykırıdır. Marksistler tarihi geriye doğru tahlil ettiklerinde, bu ilişkileri insan uygarlığının o dönemdeki objektif gelişme düzeyinin bir sonucu olarak görürler ama elbette tarihsel haksızlık ve eşitsizliği de tespit ederler ve emekçi sınıflardan yani kölelerden ve proletariilerden yani ezilenlerden, sömürülenlerden yana olurlar. Tarihsel olarak onları haklı görürler. Spartaküs önderliğinde soylu sınıfına karşı gelişen köle ayaklanmasını desteklerler. Ve elbette köleleri, proletariileri sömüren ve onları zor yolu ile egemenlikleri altına alan soylu sınıfına ve onun devletine karşı olurlar.

Ama hayret edilecek bir şeydir ki, Roma döneminde de kölelerin ve proletariilerin tümü soylulara karşı tavır almıyordu. Yani Ceng Sagnic'ın dediği gibi işler çok ‘’karmaşık’’tı. Köleler ayaklandığında soylular bu isyanı yine köleler ve proletariilerden oluşan askerlerin yardımıyla bastırıyorlardı. Bu durumda, bizim, Roma'da bir köle ya da proletarii sınıfının varlığından, soyluların iktidarı ile bu sınıflar arasında bir ezen-ezilen ilişkisinden, sınıf çelişkilerinden, diğer ülkeleri işgal edip yağmalayan bir Roma soyluları devletinden bahsetmemizin bir ''anlamı'' yok mudur? Elbette hayır.

Sümerlerden ve Romalılardan günümüze kadar toplumsal yapı büyük değişimler yaşamıştır. Eski toplumsal yapılar ve sınıfsal yapılar tümüyle değişmiştir. Ama farklı sınıflar temelinde de olsa; sınıf mücadelesi, sömürü, egemen sınıfın baskı ve zor aygıtı olarak devlet, yayılmacılık ve sömürgecilik gibi olgular günümüze kadar süre gelmişlerdir. İşte tarihten günümüz için çıkaracağımız en önemli ''ezber' budur.

Rojava Kürt Yönetimi ve Mazlum Abdi, Alevi soykırımının sürdüğü günlerde, soykırımı yürüten güçlerle antlaşma imzalamış ve soykırımın sorumluluğunu, sadece ''HTŞ’nin kontrol edemediği bazı Türkiye destekli cihatçılara'' yükleyerek, HTŞ ve Colani'yi temize çıkartmaya çalışmıştır. 

Bir gücün ''modern'' olması ve 'feodal düzene karşı' kapitalist düzen kurma iddiası taşıması, her koşulda o gücün ilerici olarak nitelendirilmesini, tersinden bir hareketin feodal önderlikli olması da, tek başına o hareketin gerici olarak nitelendirilmesini getirmez.

Desteklediği cihatçı teröristlerin Suriye'de yönetimi ele geçirmesi ile birlikte "zafer" kazanmış havasına giren faşist rejim, her alanda giderek pervasızlaşıyor.